ՎԱՅՔԻ ԴՊՐՈՑԸ՝ ԱՐԱՐԱՏՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻԱՏԻ ՄՐՑՈՒՅԹԻ ՀԱՂԹՈՂ


Մայիսի 30-ին Մատենադարանի նիստերի դահլիճում կայացել է Կրթության գերազանցության ազգային ծրագրին (ԿԳԱԾ) նվիրված միջոցառում, որի ընթացքում ամփոփվել է ծրագրի անցած ճանապարհը, ազդարարվել <<Արարատյան բակալավրիատ>> նոր կրթական ծրագրով դպրոցների ցանցի ստեղծման մեկնարկը, և ներկայացվել են ծրագրին միացող առաջին դպրոցները: ՀՀ Նախագահը նախ ողջունել է մասնակիցներին ու շնորհավորել այն ուսուցիչներին ու կրթական հաստատություններին, որոնք որակավորվել են Արարատյան բակալավրիատի շրջանակում, ապա շնորհակալագրեր է հանձնել ցանցի ստեղծմանը մասնակցություն բերած և առարկայական քննություններում բարձր արդյունքներ արձանագրած լավագույն դպրոցներին:

69

Նրանց թվում էր նաև Վայքի ավագ դպրոցը, որին ուղղված շնորհակալագրում գրված է. Continue reading

Բժիշկի չդիմելու «մշակույթը» Արցախի կանանց շրջանում. պատերազմական իրավիճակի հետևա՞նք, թե՞ ամոթ…


Ձեզ ենք ներկայացնում «Հասարակություն առանց բռնության» ՀԿ-ի` «Լրատվամիջոցների և արվեստի միջոցով ընդգծելով կանանց դերը խաղաղաշինության և հակամարտության կարգավորման հարցում Հայաստանում և Լեռնային Ղարաբաղում» ծրագրի շրջանակներում լրագրող Նարեկ Կիրակոսյանի կողմից պատրաստված հոդվածը: Այն պարզաբանում է Լեռային Ղարաբաղում բնակվող կանանց՝ նույնիսկ առողջական լուրջ խնդիրների պարագայում բժշկի չդիմելու պատճառները: Արդյո՞ք դա 26-ամյա կոնֆլիկտի հետևանքն է, որի արդյունքում առողջապահական ենթակառուցվածքները վնասվել են և հասանելի չեն սահմանամերձ բնակավայրերում և նույնիսկ մայրաքաղաքում բնակվող կանանց; Միգուցե դրանում մեղավոր է հասարակությու՞նը, որը շարունակաբար պախարակում է կանանց հիգիենայի, սեռական և վերարտադրողական առողջության հետ կապված խնդիրների բարձրաձայնումը, թե՞ կանայք, վնասակար կարծրատիպերի տարածվածության հետևանքով, իրենց խնամքի արժանի չեն համարում՝ հատկապես ֆինանսական ծանր պայմաններում: Այս հարցերի պատասխանները կարող եք գտնել հոդվածում:

Բժիշկի չդիմելու «մշակույթը» Արցախի կանանց շրջանում. պատերազմական իրավիճակի հետևա՞նք, թե՞ ամոթ…

Յուրաքանչյուր պատերազմ իր  հետքն է թողնում մարդկանց հոգեվիճակի վրա՝ առաջ բերելով հոգեբանական և առողջական տարբեր խնդիրներ, որոնք մարդիկ հիմնականում պայմանավորում են վախի առկայությամբ:

2016թ. ապրիլին Արցախում տեղի ունեցած պատերազմական գործողությունների արդյունքում լուրջ առողջական խնդիրներ առաջացան  ոչ միայն զինվորականների, այլև խաղաղ բնակչության մոտ:

Ղարաբաղա-ադրբեջանական հակամարտությունը, սահմանին տիրող մշտական լարվածությունը, իհարկե չէին կարող չազդել բնակչության կյանքի բնականոն ընթացքի վրա։ Սա առավել վառ է արտահայտվում  կանանց մոտ, ովքեր առավել խոցելի են պատերազմական և հետպատերազմական իրավիճակներում, ինչպես նաև  ուղղակիրորեն կամ անուղղակիորեն իրենց վրա են կրում ռազմական գործողությունների հոգեբանական և ֆիզիկական հետևանքները:

Ստեփականկերտ, Շուշի, Մարտակերտ, Հադրութ քաղաքներում և Թալիշ գյուղում կատարած մեր հետազատության արդյունքում պարզ դարձավ, որ պատերազմը, դրա վերսկսման վտանգը և կանանց կողմից սեփական առողջական խնդիրների անտեսումը ուղղակիորեն փոխկապակցված են:

Նախ սկսենք նրանից, որ կինը, կնոջ կերպարը և նրա կարևորությունը միշտ երկրորդական են համարվել հայ հասարակության մեջ և այս վերաբերմունքը փոխելն այդքան էլ հեշտ գործ չէ: Մեր հետազոտության արդյունքները ցույց տվեցին, որ Արցախում բնակվող շատ կանայք, կրելով այս հասարակական կարծիքի բացասական ազդեցությունը, չեն կարևորում իրենց դերը հասարակության մեջ, ինչի հետևանքով նաև հարիր չեն համարում իրենց առողջության պահպանման կամ վերականգնման վրա ռեսուրսներ ծախսելը: Այս ամենին ավելանում են  նաև պատերազմական իրավիճակների խոչընդոտները (ներառյալ՝ բժշկական ծառայությունների անհասանելիությունը և բնակչության կողմից դրանց նկատմամբ անվստահությունը) և արդյունքում ունենք հետևյալ պատկերը. կին՝ գտնվող առողջական ծանր վիճակում, կամ կին՝ զրկված  բժշկական ծառայություններից օգտվելու հնարավորությունից:

-Ես 5 երեխա ունեմ: Հղիության ընթացքում ոչ բոլոր ժամանակներում եմ բժշկի դիմել,-պատմում է Թալիշի 35-ամյա բնակչուհի Լուսինե Բրուզյանը:

Բազմազավակ մայրը հինգ հղիության ընթացքում գինեկոլոգիական ծառայութնուններից գրեթե չի օգտվել: Կնոջ անտարբերությունը սեփական առողջության հանդեպ այնքան մեծ է եղել, որ երրորդ հղիության մասին տեղեկացել է այն ժամանակ, երբ պտուղն արդեն չորս ամսական է եղել: Այն հարցին, թե ինչ պարբերականությամբ պետք է դիմել բժշկի  հետազոտության համար, եթե առողջական խնդիրներ չկան, Լուսինե Բրուզյանը ողջամիտ պատասխան է տալիս՝ կյանքի յուրաքանչյուր վեցերրորդ ամսում, սակայն նա այս սկզբունքով չի առաջնորդվում: Նրա երրորդ հղիության մասին բժիշկները իմացել են այն ժամանակ, երբ երեխան ծնվել է տնային պայմաններում:

Հարցված կանանցից մեկն էլ նշեց.

-Ամաչում էի գնայի բժշկի, քանի որ նախորդ երեխաս ինն ամսական էր, երբ իմացա, որ չորս ամսական հղի եմ:

Սա վկայում է այն  մասին, որ հասարակությունը կրկնակի ճնշում է կանանց՝ մայրությունը համարելով անքակտելի գործառույթ, բայց և միաժամանակ հաճախակի մայրանալը ամոթանքի պատճառ դարձնելով:

Հասարակական կարծիքի հետ հաշվի նստելուց զատ, առողջական խնդիրների անտեսումը պայմանավորված է նաև սահմանամերձ Թալիշում բժիշկ-մասնագետների սակավաթվությամբ կամ իսպառ բացակայությամբ: Թալիշի ամբուլատորիան գինեկոլոգ չունի, իսկ գյուղից Մարտակերտ հասնելը լուրջ ֆինանսական խնդիրների հետ է կապված: Պատերազմական իրավիճակով պայմանավորված՝ շատ մասնագետներ, ըստ բնակիչների, հրաժարվել են գալ և Թալիշում աշխատել, ինչն էլ, բնականաբար, չէր կարող բացասական հետևանքների չհանգեցնել:

Լուսինե Բրուզյանը այժմ էլ առողջական խնդիրներ ունի, սակայն կրկին բժշկի չի դիմում: Ամուսինը Թալիշում է, ինքը երեխաների հետ Մարտակերտի շրջանի Ալաշան գյուղում: Այս պահին մտածում է միայն սահմանում գտնվող ամուսնուն օգտակար լինելու մասին՝ անտեսելով սեփական առողջությունը:

Իսկ Սոնյա Մանասյանը շատ դժվարությամբ է հիշում, թե կյանքի 72 տարիների ընթացքում քանի անգամ է բժշկի դիմել:

Կռվից վախենում եմ, հանգստացնող դեղեր եմ խմում: Բժշկի ես  չեմ դիմում, շատ են, որ իմ նման չեն գնում բժշկի: Մեր մոտ հիվանդանոց չկա, բուժկետ չկա:

Այն, որ կանայք գրեթե չեն հետևում իրենց առողջական վիճակին, բարձրաձայնում է նաև Թալիշի ամբուլատորիայի բուժքույր Բագյում Ավանեսյանը: Բուժքույրը վստահեցնում է, որ կանայք մեծ դժվարությամբ են բժիշկի դիմում, սպասում են մինչև հիվանդությունը հասնի բարդացման վերջին աստիճանի, ասել կուզի՝ մինչև դանակը հասնի ոսկորին:

Բուժքույրը նշում է.

-Փողի խնդիր կա: Տարածաշրջանում լավ բժիշկ չկա, չունենք լավ սարքավորումներ: Արյան ընդհանուր անալիզ տալու համար գնում ենք Ստեփանակերտ, նյարդաբան ընդհանրապես չկա,-ասում է բուժքույր Բագյումը:

Այս թվարկվածներից զատ թալիշեցիրների առողջական վիճակի վրա բացասական ազդեցություն է ունեցել 2016թ. քառօրյա պատերազմը: Ըստ բուժքրոջ տեղեկությունների՝ պատերազմից հետո կանանց զգալի մասի մոտ վախի պատճառով շաքարային հիվանդություն է առաջացել: Բուժքրոջ տեղեկությունների համաձայն՝ մոտ 600 հոգանոց բնակչություն ունեցող Թալիշում մինչ պատերազմի վերսկսումը ամբողջ բնակչության շրջանում միայն տասներկուսն են ունեցել շաքարային դիաբեդ, իսկ ներկայումս յուրաքանչյուր 7-րդ կինն ունի այդ խնդիրը: Հիվանդությունը տարածված է հիմնականում 40 անց կանանց շրջանում: Հետպատերազմական շրջանում այդ հիվանդության պատճառով մահացել է 15 կին՝ բժշկի չդիմելու հետևանքով:

Արցախի Մարտակերտ քաղաքը հայտնի է բազմանդամ ընտանիքներով: Քաղաքում նույնիսկ մեկ թաղամաս կա, որ, բնակիչների խոսքով, §Բազմազավակների¦ թաղամաս է կոչվում: Այնտեղ բնակվող ընտանիքներից յուրաքանչյուրը նվազագույնը 6 երեխա ունի, իսկ առավելագույնը՝11:

16 Continue reading

ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ – ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑՉԱԿԱՆ ՎԵՑԵՐՈՐԴ ԺՈՂՈՎՈՒՄ


Մայր Աթոռ Սբ. Էջմիածնում հունիսի 6-9-ը գումարվել է քառօրյա Եկեղեցական-ներկայացուցչական ժողովը: Այն միակ ատյանն է երկրագնդի վրա, որ համայն հայությանն է ներկայացնում և համայն հայության անունից է խոսում, կազմված է հոգևոր ու աշխարհիկ պատվիրակներից:

14

Հունիսի 6-ին, բարձր նախագահությամբ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում իր քառօրյա աշխատանքը սկսեց Եկեղեցականներկայացուցչական վեցերորդ ժողովը, որին մասնակցում էին Մայր Աթոռում և Նվիրապետական Աթոռներում պաշտոնավարող եպիսկոպոսներ, Հայաստանի և Սփյուռքի թեմերի առաջնորդներ, առաջնորդական տեղապահներ, Հայրապետական պատվիրակներ, Գերագույն հոգևոր խորհրդի անդամներ, Նվիրապետական Աթոռներից, Հայրապետական պատվիրակություններից ու աշխարհասփյուռ թեմերից ընտրված հոգևորական և աշխարհական ներկայացուցիչներ: Մասնակցում էին նաև Վայոց ձորի թեմի առաջնորդն ու երկու աշխարհական: Մինչ ժողովը Մայր Աթոռ ժամանած շուրջ 150 պատգամավոր՝ Ամենայն Հայոց Հայրապետի գլխավորությամբ, մասնակցեց Արևագալի ժամերգությանը: Ապա Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի հանդիսությունների դահլիճում Տերունական աղոթքով մեկնարկեց Եկեղեցական-ներկայացուցչական վեցերորդ ժողովը: Բացման խոսքով հանդես եկավ Գերագույն հոգևոր խորհրդի անդամ, Հայաստանի Աստվածաշնչային ընկերության գործադիր քարտուղար Տ. Եզնիկ արքեպիսկոպոս Պետրոսյանը, ապա Նորին Սրբություն Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն իր հայրապետական օրհնությունն ու պատգամն է  հղել ժողովի մասնակիցներին և ողջունել Եկեղեցական-ներկայացուցչական ժողովի գումարման առիթով, որի աշխատանքն ուղղված է լինելու եկեղեցական կյանքի կանոնակարգմանն ու պայծառությանը և Եկեղեցու առաքելության առավել արդյունավորմանը:

Ժողովի սկզբում տեղի է ունեցել դիվանի, քննախույզ և օրինականության հանձնախմբերի ընտրություն: Ժողովի ատենապետեր են ընտրվել  ԱՄՆ Հայոց Արևելյան թեմի առաջնորդ Տ. Խաժակ արքեպիսկոպոս Պարսամյանը և տիար Լևոն Սարգսյանը՝ Արարատյան Հայրապետական թեմից, փոխատենապետերի պաշտոնը ստանձնել են Վայոց Ձորի թեմի առաջնորդ Տ. Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանը և ԱՄՆ Հայոց Արևմտյան թեմից դոկտոր Վարուժան Ալթըբարմաքյանը:

15

Վեհափառի հրավերքով հունիսի 8-ի նիստին մասնակցել է ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը: Հանրապետության նախագահը ողջունելով ժողովի հոգևորական և աշխարհական պատգամավորներին, հաջողություններ է մաղթել 6-րդ ժողովին: Նա պատասխանել է նաև ժողովականներին հետաքրքրող հարցերին: Դրանք հիմնականում վերաբերել են եկեղեցի-պետություն հարաբերություններին, Արցախի հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ իրականացվող աշխատանքներին, Հայաստանի պաշտպանունակությանն ու անվտանգությանը, հայ-ադրբեջանական սահմանին տիրող իրադրությանը, հայրենիքի առջև ծառացած սոցիալ-տնտեսական խնդիրներին, Հայաստանում ապաստան գտած սիրիահայերին ցուցաբերվող աջակցությանը, Հայաստան-սփյուռք կապերի առավել ամրապնդմանը:

Ժողովն ամփոփվել է Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի օրհնութեան խօսքով: Գոհունակութեամբ արձանագրելով ժողովի արդյունավետությունը, նա իր շնորհակալությունն է հայտնել աշխարհի բոլոր կողմերից Մայր Աթոռ ժամանած Եկեղեցական-ներկայացուցչական ժողովի հոգևորական և աշխարհական պատվիրակությանը: Վեհափառն իր գնահատանքն է հայտնել նաև առաքելական եկեղեցու հոբելյարներին՝ քահանայական ձեռնադրության 30 ամյակը բոլորած 4 արքեպիսկոպոսներին, նրանց ցանկանալով արևշատություն ու նվիրելով պանակեներ:

Պարգևատրվածների թվում էր նաև Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ Տ. Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանը: Վարդաձորի ստեղծագործական խումբն իր և ողջ վայոցձորցիների անունից շնորհավորում է Սրբազանին նման պարգևի կապակցությամբ:

Մեր ընթերցողն արդեն տեղեկացված է «Անուշավան և Օֆիկ Աբրահամյաններ» կրթական հիմնադրամի և Վայոց ձորի տարածաշրջանային պետական քոլեջի բարեկամության մասին: Առավել մանրամասն Սիրան Սարգսյանի թղթակցությամբ.


«Անուշավան և Օֆիկ Աբրահամյաններ» կրթական հիմնադրամը (ԱՕԱԿՀ) Հայաստանի Հանրապետությունում բազմաթիվ մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում բարեգործություն է իրականացնում:

211

ԱՕԱԿՀ-ի ֆինանսավորմամբ Հայաստանի տարբեր մարզերում հիմնանորոգվել են միջին մասնագիտական կրթօջախները և ստեղծվել են բազմաթիվ արհեստանոցներ՝ կարուձևի ու դիզայնի, վարսավիրության և դիմահարդարման, շինարարության, ատաղձագործության, սնունդի ու սպասարկման, համակարգչային սպասարկման և վերապատրաստման, ինչպես նաև ԱՕԱԿՀ-ի շնորհիվ Հայաստանի 9 քոլեջներում ռոբոտաշինության և համակարգչային ծրագրավորման արհեստանոցներ են բացվել:

Հիմնադրամի նպատակն է որակյալ կրթությամբ ապահովել հատկապես Հայաստանի գյուղական շրջանների երիտասարդներին, ովքեր անապահով ընտանիքներից են: Այդ շրջանավարտները, չհեռանալով մարզերից՝ ձեռք կբերեն աշխատանք, կապրեն հայրենիքում և  վառ կպահեն հայրենի օջախները: Հիմնադրամը նաև վերապատրաստման ծրագրեր է իրականացնում ուսուցիչների համար և ուսումնաօժանդակ նյութեր ու գրքեր տրամադրում անապահով ընտանիքների երիտասարդներին:

ԱՕԱԿՀ-ի շնորհիվ Վայոց ձորի տարածաշրջանային պետական քոլեջը ձեռք է բերել տարբեր լսարանային և լաբորատոր գույք, ինչպես նաև հիմնադրամն աջակցել է բազմապիսի միջոցառումների: Continue reading

Կոճապղպեղ՝ ինչ է իրենից ներկայացնում.


2

Հայերեն այլ անվանումներն են` կոճապղպեղ, տաքկոճ, կոճ պղպեղ, սնգրվեղ, զանճաֆիլ (ըստ Ա. Ամասիացու)։ Այն բազմամյա խոտաբույս է, արտաքուստ նման է եղեգնի, ունի մինչև 2 մ բարձրությամբ տերևային և 30-40 սմ բարձրությամբ ծաղկակիր ցողուն։ Հողի մեջ թաքնված է բույսի հիմնական հարստությունը` կոճղարմատը, որի ստորին մասում կան արմատներ։ Վաճառվում է ամբողջական կոճղարմատը կամ դրանից ստացված փոշին, որոնք զգալիորեն տարբերվում են իրենց քիմիական բաղադրությամբ և նաև համով։ Թարմ կոճղարմատի հատույթը սպիտակ է, ժամանակի ընթացքում պտղարմատը ստանում է դեղնավուն երանգներ։

400 գրամ հումքի էներգետիկ արժեքը 80 կկալ է, սննդային արժեքը` 17,8 գ ածխաջրեր, այդ թվում` 1,7 գ շաքարներ և 2 գ սննդային մանրաթել, նաև 0,75 գ ճարպեր և 1,82 գ սպիտակուցներ։ Փոշու էներգետիկ արժեքն արդեն 336 կկալ է, ածխաջրատների քանակը` 71,6 գրամ է (3,4գ շաքար, 14,1 գ սննդային մանրաթել), ճարպ` 4,2 գ, սպիտակուցներ` 9 գ։ Կոճապղպեղը հարուստ է կենսանյութերով, միկրո և մակրոտարրերով, բույսին բնորոշ զինգիբերեն եթերային յուղով (1-3% թարմ արմատում) և փոշուն բնորոշ ֆենիլպրոպանային միացություններով (զինգիբերոլ, շոգաոլ, զինգիբերեն, ֆելանդրեն) և այլն։

Այժմ տեսնենք, թե ինչ  խորհուրդ է տալիս դիետոլոգ Վարդանուշ Պետրոսյանը:

Կոճապղպեղ  կամ  իմբիր օգտակար հատկանիշներ Continue reading

Ինչպես փոխել վարորդական վկայականը


Վարորդական իրավունքի վկայականի ժամկետը լրանալուց հետո անհրաժեշտ է վարորդական իրավունքի վկայականով և անձնագրով դիմել ՃՈ ՀՔԲ, նկարվել և մեկ օրվա ընթացքում ստանալ նորը: Ընդ որում՝ կապ չունի, թե վարորդական իրավունքի վկայականի վավերականության ժամկետից հետո որքան ժամանակ է անցել:

ԽՍՀՄ-ի ժամանակ տրված կամ ժամկետի նշում չունեցող վարորդական իրավունքի վկայականները փոխվում են առանց որակավորման քննություններ հանձնելու:

Կորած վարորդական իրավունքի վկայականի կրկնօրինակն ստանալու համար պետք է վճարել 12.000 դրամ և նկարվել: Դրանից հետո անձին իր ցանկությամբ տրվում է ժամանակավոր վարորդական իրավունքի վկայական` 20 օր ժամանակով: Կորած վկայականի կրկնօրինակը տալու դեպքում փաստաթղթերը քննական մարմին ներկայացնելու օրվանից 15 օր անց նրան մեկ աշխատանքային օրվա ընթացքում հատկացվում է վարորդական իրավունքի վկայական:

ՀԵՏԱՔՐՔՐԱՍԵՐԻ ՀԱՄԱՐ


1Ինչու՞ Վիլյամ Սարոյանը բաժանվեց իր գեղեցկուհի կնոջից․(Կենսագրական էջերից) Ընկերական հանդիպման ընթացքում Սարոյանի ընկերներից մեկը նրան ծանոթացրել է Քերոլ Մարկուսի հետ: 17- ամյա շիկահեր գեղեցկուհի Քերոլը մի ակնթարթում գերել է Սարոյանին: 1943թ.-ի փետրվարյան ձնառատ մի օր նրանք ամուսնացան…. Քերոլն արդեն հղի էր: Սարոյանը զինվորական ծառայության մեջ էր, երբ 1943թ. լույս աշխարհ եկավ նրա առաջնեկը` Արամը: 1946-ին ծնվեց նրանց դուստրը, ում տվեցին Լյուսի անունը` ի հիշատակ Սարոյանի տատիկի: Քերոլը տարիներ շարունակ թաքցնում էր ամուսնուց իր ազգությունը` լավ գիտակցելով, որ ամուսինը չի ների: Շատ անգամներն էր փորձել ասել նրան, սակայն անմիջապես հիշում էր Սարոյանի խոսքերը. «Ոչինչ չի կարող մեզ բաժանել, եթե իհարկե հրեա չես»։

Հրեաների և հայերի բարդ հարաբերությունների մասին Սարոյանը գիտեր մանկուց: Երբեք չէր կարողանում մոռանալ իր մանկության հուշը: 12 տարեկան էր, երբ հրեական մի խանութի ցուցափեղկին մեծ տառերով գրված էր`«Զեղչ»: Ուրախանալով ավելի մոտեցավ և նկատեց, որ շատ ավելի փոքր տառերով գրված էր` «Հայերի մուտքն արգելված է»: Եվ վերջապես, Քերոլը որոշեց վերջ դնել իր ստին: Ամուսինները գրկախառնված պառկած էին, հանկարծ Քերոլը արտասանեց. -Ես հրեա եմ: Վիլյամն անմիջապես ցատկեց մահճակալից. -Ինչպե՞ս թե, ճի՞շտ հասկացա քեզ, ուզում ես ասել, որ դու հրեա՞ ես: Ինչպե՞ս կարող է քեզ նման գեղեցկուհի հրեա լինել: Continue reading

Վեոլիա Ջուր ՓԲԸ –ի Հանրային կապերի ծառայության armlur.am – ին տված տեղեկությամբ Վայք քաղաքում եղել է խնդիր, գտնվել է նաև լուծում


Վայք քաղաքը սնող 500 մմ տրամագծով պողպատե ջրատարի վրայի վթարները 12 տարվա պատմություն ունեին: Տեղանքով պայմանավորված` դրանք վերացնելը անընդհատ հետաձգվում էր: Հունվարից Հայաստանի ջրամատակարարման համակարգերի կառավարումը ստանձնած «Վեոլիա Ջրի» համար դա բացատրություն չէր, եւ ոչ էլ արդարացում: Կա խնդիր, ուրեմն պետք է եւ լուծում գտնվի: Առավել եւս, որ վթարները փնտրելու վայրը մոտավորապես հայտնի էր. Ջերմուկի խճուղու 29 հասցեից մինչ «Կամուրջ» թաղամասի հարակից տարածք: «Արևելք» տարածաշրջանի տնօրինության «Գոտիավորման խումբը» հատուկ սարքերով` հոսքաչափով և ակվաֆոնով Երևանից օգնության հասան «Վայք» տեղամասի աշխատակիցներին: Տեղում վթարի որոնողական աշխատանքներ սկսվեցին: 5 վայրում հայտնաբերվեցին «գաղտնի» վթարներ: «Արևելք» տարածաշրջանի փոխտնօրեն Սպարտակ Մկրտչյանը հեռախոսով մեզ պատմեց, որ, ճանապարհի միջպետական նշանակությամբ պայմանավորված, վթարի վերացմանը ձեռնամուխ լինելուց առաջ, պահանջվում էր պատկան մարմիններից շինաշխատանքների թույլտվություն ստանալ: Հաջողվեց: Բայց եւ նույն հանգամանքից ելնելով, հարկ էր գործն անել հնարավորինս արագ: Սկզբում կատարվեցին քանդման աշխատանքներ, հողը բացվեց ու խնդրահարույց կետերը հայտնաբերվեցին: Այնուհետեւ եռակցման միջոցով ջրագծի վթարները վերացվեցին: Ճիշտ է, վայքեցիները մի ամբողջ օր առանց ջուր մնացին, սակայն նրանք գիտեին, թե դա ինչով է փոխարինվելու. վայրկյանում տնտեսված 25-30 լիտր ջրաքանակ, որը է՜լ ավելի բարելավվեց առանց այդ էլ կանոնավոր ջրամատակարարումը քաղաքում:

ՀԱՄԱՁԱՅՆ ՄԵԴԻԱՄԱՔՍԻ ՏԵՂԵԿԱՏՎՈՒԹՅԱՆ


«Լիդիան Արմենիա» ընկերությունը շարունակում է շինարարական աշխատանքները Ամուլսարում: Ընկերության տնօրեն Հայկ Ալոյանը նշում է, որ շինարարական տեխնոլոգիաների ու հանքի նախագծումն իրականացվում է արեւմտյան լավագույն փորձի հիման վրա, որտեղ առաջնային պայմաններից մեկը աշխատակիցների անվտանգության ապահովումն է ու վնասի «զրո» հավանականությունը: Զուգահեռ մեծ ուշադրություն է դարձվում բնապահպանական ու շրջակա միջավայրի պահպանության խնդրին. հողի եւ ցեխաջրերի հոսքի կանխման համար կիրառվում են հատուկ միջոցներ, որոնք եւս ներդրվել են` որպես օրինակ ունենալով միջազգային լավագույն փորձը: Կապալառուների հետ միասին Լիդիանը շարունակում է մրցութային կարգով համալրել շինարարական աշխատատեղերը, որոնցում նախապատվությունը տրվում է Ամուլսարի շրջակա համայնքների բնակիչներին: Մարտի տվյալով` ընկերությունը եւ կապալառուներն աշխատանքով են ապահովել 457 մարդու, որից 235-ը` Ամուլսարի հարակից համայնքներից են: Գորայք համայնքից Տիգրան Հարությունյանը, ով աշխատում է կապալառու ընկերություններից մեկում, նշում է, որ Լիդիանի ստեղծած հնարավորության շնորհիվ երիտասարդները ստիպված չեն դիմել արտագնա աշխատանքին. «Հույս ունեմ, որ աշխատատեղերը էլի կշատանան: Ամեն ինչ արվում է մեր անվտանգության ու առողջության պահպանման համար»,- նշել է Տիգրանը: «Երկար ամիսներ է` սպասում էինք հանքի շինարարական աշխատանքների մեկնարկին: Լիդիանը, հավատարիմ մնալով իր խոստմանը, մեզ ապահովել է աշխատանքով, ինչի համար շատ շնորհակալ ենք: Համայնքի բնակիչներն այսօր չեն մտածում արտագաղթի մասին, քանի որ ունենք կայուն եկամուտ»,- ասել է Գնդեվազ համայնքի բնակիչ Նորայր Ալեքսանյանը, ով եւս կապալառուներից մեկի աշխատակից է: Continue reading

ՆԱԽԱՏԵՍՎՈՒՄ Է ԲԱՐԵՓՈԽՈՒՄՆԵՐ ԴՊՐՈՑԱԿԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳՈՒՄ


ՀՀ Վարչապետ Կարեն Կարապետյանն օրերս այցելել է ՀՀ կրթության և գիտության նախարարություն, ծանոթացել իրականացվող բարեփոխումների, օպտիմալացման ծրագրերի ընթացքին և պատասխանատուների հետ քննարկել կրթության ոլորտում առկա խնդիրներին առնչվող հարցեր: Վերջին ամիսների ընթացքում հանրապետութան դպրոցներում իրականացվել է ծանրաբեռնվածության ուսումնասիրություն և կառավարության աշխատակազմին ներկայացվել օպտիմալացման ծրագիր: Նշվել է, որ Հայաստանում առկա է 1385 դպրոց, նրանց հանձնված շենք-շինությունների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 4 մլն 674 հազար 850 քմ, ուսուցիչների թիվը՝ 36 հազար 807, իսկ աշակերտներինը՝ 357 հազար 52: Պարզվել է, որ քաղաքային դպրոցները հիմնականում թերբեռնված են կամ գերբեռնված, մասնավորապես, թերբեռնված է 33,7, գերբեռնված՝ 35,8%-ը: Նորմալ բեռնվածություն ունեցող դպրոցների թիվը կազմում է 16,3%: Ընդգծվել է, որ դպրոցներում կա համահարթեցման, բեռնվածությունը բաշխելու և չօգտագործվող տարածքներն օպտիմալ կառավարելու խնդիր: Արդեն հստակեցվել է 20 դպրոցի օպտիմալացման ծրագիր: Ըստ պատասխանատուների առաջիկայում խնդիր է դրվելու բացառել 300-ից պակաս աշակերտ ունեցող քաղաքային դպրոցների առկայությունը, ապագայում նախատեսվում է աշակերտների թիվը սահմանել 450: Ապա ներկայացվել է դպրոցների ֆինանսավորման բանաձևի վերանայման ծրագիրը և նշվել, որ նախատեսվում է ծախսերի վերաբաշխման վերանայում, որ հնարավոր լինի բարձրացնել ուսուցիչների միջին աշխատավարձը, երաշխավորել նրանց նվազագույն աշխատավարձը՝ անկախ աշակերտների թվից: Անդրադարձ է կատարվել հանրակրթության բովանդակային բարեփոխումներին, մասնավորապես, «Արարատյան բակալավրիատ» ծրագրին, որով նախատեսվում է ներդրնել կրթակարգի նոր սկզբունքներ, անցնել կրթական նոր չափորոշիչների, իրականացնել ուսուցիչների վերապատրաստում, վերանայել դասագրքերը, ներդնել օտար լեզուների դասավանդման նոր հայեցակարգ և այլն: Ծրագրվում է 2018 թվականից ստեղծել նաև ֆիզմաթ ուղղվածություն ունեցող դպրոցների ցանց, որտեղ կապահովվի չորս հիմնական առարկայի խորացված ուսուցում: Ցանցում ընդգրկված դպրոցներում կներդրվեն ժամանակակից լաբորատորիաներ, կիրականացվեն ինժեներական ծրագրեր: Հանդիպմանը զեկուցվել է նաև հանրակրթական դպրոցներում ձեռներեցության և ֆինանսական կրթության առարկաների ներդրման մասին: Continue reading