Թիվ 9 /161/, Հոկտեմբերի 10, 2017թ.


Безымянный

Շարունակել կարդալ →

Advertisements

ԵԿԵՔ ՍԱՏԱՐԵՆՔ ՄԵՐ ՀԱՅՐԵՆԱԿՑԻՆ


009

Մեր հայրենակից 32 ամյա Արմեն Հովիկի Հակոբյանի մոտ երկու տարի առաջ ախտորոշվել է երիկամային քրոնիկ անբավարարություն: Երկարատև բուժումից հետո նշանակվել է դիալեզի կուրսեր՝ շաբաթը 3 անգամ: Այսօր արդեն նրա կյանքը փրկելու համար բժիշկները խորհուրդ են տվել անհապաղ երիկամի փոխպատվաստում, որի համար անհրաժեշտ է բավականին գումար, իսկ նրա ընտանիքի հնարավորությունները սուղ են: Նրանք ապրում են Ելփին գյուղում, այսօր դիալեզի կուրսերը ժամանակին շարունակելու պատճառով Արմենը գտնվում է Երևանում:

008

Հարգելի վայոցձորցի, նրա մայրը՝ Մարգարիտ Հոբիկի Սաֆարյանը, Վայքից է, նա դիմում է նաև իրեն ճանաչողներին, մտերիմներին ու հարազատներին. «Դիմում եմ Ձեզ խնդրանքով. Արմենս արդեն 32 տարեկան է, ամուսնացած է, ունի երկու անչափահաս /5 և 6 տարեկան/ տղա երեխաներ: Երկարատև բուժումներն արդյունք չտվեցին, կյանքի ցուցում էր դիալեզը, արդեն մեկ տարուց ավելի է՝ շաբաթը 3 անգամ անցնում է դիալեզի կուրսերը: Բժիշկները տղայիս կյանքը փրկելու համար առաջարկում են անհապաղ երիկամի փոխպատվաստում: Ընտանիքս գտնվում է սոցիալապես ծանր վիճակում, նպաստառու ենք: Գումարն անհրաժեշտ է թե՛ դիալեզի հերթական կուրսերի ժամանակ օգտագործվող դեղորայքի /որոնք շատ թանկ են/, և թե՛ ընթացիկ ծախսերի համար: Մինչև հիմա օգնել են հարազատներս ու մտերիմներս: Այսօր արդեն բավականին մեծ գումար է հարկավոր այդ վիրահատությունը Հայաստանում կատարելու համար, իսկ դրա հնարավորությունը չունենք:  Խնդրում եմ բարեգութ մարդանց, օգնել որդուս… Այդ նպատակով ՎՏԲ և ԱԿԲԱ ԱԳՐԻԿՈԼ բանկերում բացվել է հաշվեհամար իմ՝ Մարգարիտա Հոբիկի Սաֆարյան, անունով. խնդրում եմ Ձեզ դրամական փոխանցումներ անեք ստորև նշված հաշվեհամարներին: Շնորհակալ ու երախտապարտ կլինեմ, եթե օգնեք որդուս վիրահատության հարցում… մեծ հույսեր եմ կապում Ձեզ հետ»: Օգնելով Արմենին, կփրկեք մի երիտասարդի կյանք, երջանկություն կպարգևեք նրա ընտանիքին ու նրա բալիկներին:  Continue reading

Թիվ 8 /160/, Օգոստոսի 30, 2017թ.


Վարչապետի գլխավորությամբ Վայոց ձորի մարզում քննարկվել են տարբեր ոլորտներում կատարված աշխատանքներն ու հետագա ծրագրերը

001

Վարչապետ Կարեն Կարապետյանը հուլիսի 28-ին Սյունիքի մարզից ուղևորվել է Վայոց ձոր, որտեղ Ջերմուկ քաղաքում տեղի ունեցած խորհրդակցության ընթացքում քննարկվել են մարզի և համայնքների զարգացման ծրագրերի շրջանակում ըստ ոլորտների իրականացված միջոցառումների ընթացիկ արդյունքներն ու հետագա անելիքները:
Ներկայացնելով Վայոց ձորի մարզի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակը և հիմնական ցուցանիշները՝ մարզպետ Հարություն Սարգսյանը նշել է, որ հանրապետության ՀՆԱ ցուցանիշում մարզի մասնաբաժինը կազմում է 1.2 տոկոս: Մարզի արդյունաբերական ձեռնարկությունները տարեկան թողարկում են 15-16 մլրդ դրամի համախառն արտադրանք, գերակշռողը մշակող արտադրությունն է (հանքային ջրերի և խմիչքների արտադրություն): Մարզի տնտեսության զարգացման հիմնական ուղղությունը գյուղատնտեսությունն է` տարեկան արտադրվում է 20-22 մլրդ դրամի համախառն արտադրանք: Վերջին տարիներին խաղողի ու պտղատու այգիների տարածություններն ավելացել են 248 հեկտարով, որից 31.5 հա ոռոգումն իրականացվում է կաթիլային եղանակով, ընդ որում՝ պտղատու այգիների տարածությունները մինչև 150-200 հա ավելացնելու հնարավորություններ կան: «Հայկական միրգ» ծրագրով մարզի 4՝ Արին, Խնձորուտ, Ազատեկ, Վերնաշեն համայնքներում հիմնվել են 47.2 հա պտղատու այգիներ: Ընթացիկ տարում մարզում կատարվել է 5169 հա գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ցանք: Մարզը գրեթե ամբողջությամբ անցել է ինքնահոս ոռոգման:

Շարունակել կարդալ →

ՎԱՅՔԻ ԴՊՐՈՑԸ՝ ԱՐԱՐԱՏՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻԱՏԻ ՄՐՑՈՒՅԹԻ ՀԱՂԹՈՂ


Մայիսի 30-ին Մատենադարանի նիստերի դահլիճում կայացել է Կրթության գերազանցության ազգային ծրագրին (ԿԳԱԾ) նվիրված միջոցառում, որի ընթացքում ամփոփվել է ծրագրի անցած ճանապարհը, ազդարարվել <<Արարատյան բակալավրիատ>> նոր կրթական ծրագրով դպրոցների ցանցի ստեղծման մեկնարկը, և ներկայացվել են ծրագրին միացող առաջին դպրոցները: ՀՀ Նախագահը նախ ողջունել է մասնակիցներին ու շնորհավորել այն ուսուցիչներին ու կրթական հաստատություններին, որոնք որակավորվել են Արարատյան բակալավրիատի շրջանակում, ապա շնորհակալագրեր է հանձնել ցանցի ստեղծմանը մասնակցություն բերած և առարկայական քննություններում բարձր արդյունքներ արձանագրած լավագույն դպրոցներին:

69

Նրանց թվում էր նաև Վայքի ավագ դպրոցը, որին ուղղված շնորհակալագրում գրված է. Continue reading

Բժիշկի չդիմելու «մշակույթը» Արցախի կանանց շրջանում. պատերազմական իրավիճակի հետևա՞նք, թե՞ ամոթ…


Ձեզ ենք ներկայացնում «Հասարակություն առանց բռնության» ՀԿ-ի` «Լրատվամիջոցների և արվեստի միջոցով ընդգծելով կանանց դերը խաղաղաշինության և հակամարտության կարգավորման հարցում Հայաստանում և Լեռնային Ղարաբաղում» ծրագրի շրջանակներում լրագրող Նարեկ Կիրակոսյանի կողմից պատրաստված հոդվածը: Այն պարզաբանում է Լեռային Ղարաբաղում բնակվող կանանց՝ նույնիսկ առողջական լուրջ խնդիրների պարագայում բժշկի չդիմելու պատճառները: Արդյո՞ք դա 26-ամյա կոնֆլիկտի հետևանքն է, որի արդյունքում առողջապահական ենթակառուցվածքները վնասվել են և հասանելի չեն սահմանամերձ բնակավայրերում և նույնիսկ մայրաքաղաքում բնակվող կանանց; Միգուցե դրանում մեղավոր է հասարակությու՞նը, որը շարունակաբար պախարակում է կանանց հիգիենայի, սեռական և վերարտադրողական առողջության հետ կապված խնդիրների բարձրաձայնումը, թե՞ կանայք, վնասակար կարծրատիպերի տարածվածության հետևանքով, իրենց խնամքի արժանի չեն համարում՝ հատկապես ֆինանսական ծանր պայմաններում: Այս հարցերի պատասխանները կարող եք գտնել հոդվածում:

Բժիշկի չդիմելու «մշակույթը» Արցախի կանանց շրջանում. պատերազմական իրավիճակի հետևա՞նք, թե՞ ամոթ…

Յուրաքանչյուր պատերազմ իր  հետքն է թողնում մարդկանց հոգեվիճակի վրա՝ առաջ բերելով հոգեբանական և առողջական տարբեր խնդիրներ, որոնք մարդիկ հիմնականում պայմանավորում են վախի առկայությամբ:

2016թ. ապրիլին Արցախում տեղի ունեցած պատերազմական գործողությունների արդյունքում լուրջ առողջական խնդիրներ առաջացան  ոչ միայն զինվորականների, այլև խաղաղ բնակչության մոտ:

Ղարաբաղա-ադրբեջանական հակամարտությունը, սահմանին տիրող մշտական լարվածությունը, իհարկե չէին կարող չազդել բնակչության կյանքի բնականոն ընթացքի վրա։ Սա առավել վառ է արտահայտվում  կանանց մոտ, ովքեր առավել խոցելի են պատերազմական և հետպատերազմական իրավիճակներում, ինչպես նաև  ուղղակիրորեն կամ անուղղակիորեն իրենց վրա են կրում ռազմական գործողությունների հոգեբանական և ֆիզիկական հետևանքները:

Ստեփականկերտ, Շուշի, Մարտակերտ, Հադրութ քաղաքներում և Թալիշ գյուղում կատարած մեր հետազատության արդյունքում պարզ դարձավ, որ պատերազմը, դրա վերսկսման վտանգը և կանանց կողմից սեփական առողջական խնդիրների անտեսումը ուղղակիորեն փոխկապակցված են:

Նախ սկսենք նրանից, որ կինը, կնոջ կերպարը և նրա կարևորությունը միշտ երկրորդական են համարվել հայ հասարակության մեջ և այս վերաբերմունքը փոխելն այդքան էլ հեշտ գործ չէ: Մեր հետազոտության արդյունքները ցույց տվեցին, որ Արցախում բնակվող շատ կանայք, կրելով այս հասարակական կարծիքի բացասական ազդեցությունը, չեն կարևորում իրենց դերը հասարակության մեջ, ինչի հետևանքով նաև հարիր չեն համարում իրենց առողջության պահպանման կամ վերականգնման վրա ռեսուրսներ ծախսելը: Այս ամենին ավելանում են  նաև պատերազմական իրավիճակների խոչընդոտները (ներառյալ՝ բժշկական ծառայությունների անհասանելիությունը և բնակչության կողմից դրանց նկատմամբ անվստահությունը) և արդյունքում ունենք հետևյալ պատկերը. կին՝ գտնվող առողջական ծանր վիճակում, կամ կին՝ զրկված  բժշկական ծառայություններից օգտվելու հնարավորությունից:

-Ես 5 երեխա ունեմ: Հղիության ընթացքում ոչ բոլոր ժամանակներում եմ բժշկի դիմել,-պատմում է Թալիշի 35-ամյա բնակչուհի Լուսինե Բրուզյանը:

Բազմազավակ մայրը հինգ հղիության ընթացքում գինեկոլոգիական ծառայութնուններից գրեթե չի օգտվել: Կնոջ անտարբերությունը սեփական առողջության հանդեպ այնքան մեծ է եղել, որ երրորդ հղիության մասին տեղեկացել է այն ժամանակ, երբ պտուղն արդեն չորս ամսական է եղել: Այն հարցին, թե ինչ պարբերականությամբ պետք է դիմել բժշկի  հետազոտության համար, եթե առողջական խնդիրներ չկան, Լուսինե Բրուզյանը ողջամիտ պատասխան է տալիս՝ կյանքի յուրաքանչյուր վեցերրորդ ամսում, սակայն նա այս սկզբունքով չի առաջնորդվում: Նրա երրորդ հղիության մասին բժիշկները իմացել են այն ժամանակ, երբ երեխան ծնվել է տնային պայմաններում:

Հարցված կանանցից մեկն էլ նշեց.

-Ամաչում էի գնայի բժշկի, քանի որ նախորդ երեխաս ինն ամսական էր, երբ իմացա, որ չորս ամսական հղի եմ:

Սա վկայում է այն  մասին, որ հասարակությունը կրկնակի ճնշում է կանանց՝ մայրությունը համարելով անքակտելի գործառույթ, բայց և միաժամանակ հաճախակի մայրանալը ամոթանքի պատճառ դարձնելով:

Հասարակական կարծիքի հետ հաշվի նստելուց զատ, առողջական խնդիրների անտեսումը պայմանավորված է նաև սահմանամերձ Թալիշում բժիշկ-մասնագետների սակավաթվությամբ կամ իսպառ բացակայությամբ: Թալիշի ամբուլատորիան գինեկոլոգ չունի, իսկ գյուղից Մարտակերտ հասնելը լուրջ ֆինանսական խնդիրների հետ է կապված: Պատերազմական իրավիճակով պայմանավորված՝ շատ մասնագետներ, ըստ բնակիչների, հրաժարվել են գալ և Թալիշում աշխատել, ինչն էլ, բնականաբար, չէր կարող բացասական հետևանքների չհանգեցնել:

Լուսինե Բրուզյանը այժմ էլ առողջական խնդիրներ ունի, սակայն կրկին բժշկի չի դիմում: Ամուսինը Թալիշում է, ինքը երեխաների հետ Մարտակերտի շրջանի Ալաշան գյուղում: Այս պահին մտածում է միայն սահմանում գտնվող ամուսնուն օգտակար լինելու մասին՝ անտեսելով սեփական առողջությունը:

Իսկ Սոնյա Մանասյանը շատ դժվարությամբ է հիշում, թե կյանքի 72 տարիների ընթացքում քանի անգամ է բժշկի դիմել:

Կռվից վախենում եմ, հանգստացնող դեղեր եմ խմում: Բժշկի ես  չեմ դիմում, շատ են, որ իմ նման չեն գնում բժշկի: Մեր մոտ հիվանդանոց չկա, բուժկետ չկա:

Այն, որ կանայք գրեթե չեն հետևում իրենց առողջական վիճակին, բարձրաձայնում է նաև Թալիշի ամբուլատորիայի բուժքույր Բագյում Ավանեսյանը: Բուժքույրը վստահեցնում է, որ կանայք մեծ դժվարությամբ են բժիշկի դիմում, սպասում են մինչև հիվանդությունը հասնի բարդացման վերջին աստիճանի, ասել կուզի՝ մինչև դանակը հասնի ոսկորին:

Բուժքույրը նշում է.

-Փողի խնդիր կա: Տարածաշրջանում լավ բժիշկ չկա, չունենք լավ սարքավորումներ: Արյան ընդհանուր անալիզ տալու համար գնում ենք Ստեփանակերտ, նյարդաբան ընդհանրապես չկա,-ասում է բուժքույր Բագյումը:

Այս թվարկվածներից զատ թալիշեցիրների առողջական վիճակի վրա բացասական ազդեցություն է ունեցել 2016թ. քառօրյա պատերազմը: Ըստ բուժքրոջ տեղեկությունների՝ պատերազմից հետո կանանց զգալի մասի մոտ վախի պատճառով շաքարային հիվանդություն է առաջացել: Բուժքրոջ տեղեկությունների համաձայն՝ մոտ 600 հոգանոց բնակչություն ունեցող Թալիշում մինչ պատերազմի վերսկսումը ամբողջ բնակչության շրջանում միայն տասներկուսն են ունեցել շաքարային դիաբեդ, իսկ ներկայումս յուրաքանչյուր 7-րդ կինն ունի այդ խնդիրը: Հիվանդությունը տարածված է հիմնականում 40 անց կանանց շրջանում: Հետպատերազմական շրջանում այդ հիվանդության պատճառով մահացել է 15 կին՝ բժշկի չդիմելու հետևանքով:

Արցախի Մարտակերտ քաղաքը հայտնի է բազմանդամ ընտանիքներով: Քաղաքում նույնիսկ մեկ թաղամաս կա, որ, բնակիչների խոսքով, §Բազմազավակների¦ թաղամաս է կոչվում: Այնտեղ բնակվող ընտանիքներից յուրաքանչյուրը նվազագույնը 6 երեխա ունի, իսկ առավելագույնը՝11:

16 Continue reading

ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ – ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑՉԱԿԱՆ ՎԵՑԵՐՈՐԴ ԺՈՂՈՎՈՒՄ


Մայր Աթոռ Սբ. Էջմիածնում հունիսի 6-9-ը գումարվել է քառօրյա Եկեղեցական-ներկայացուցչական ժողովը: Այն միակ ատյանն է երկրագնդի վրա, որ համայն հայությանն է ներկայացնում և համայն հայության անունից է խոսում, կազմված է հոգևոր ու աշխարհիկ պատվիրակներից:

14

Հունիսի 6-ին, բարձր նախագահությամբ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում իր քառօրյա աշխատանքը սկսեց Եկեղեցականներկայացուցչական վեցերորդ ժողովը, որին մասնակցում էին Մայր Աթոռում և Նվիրապետական Աթոռներում պաշտոնավարող եպիսկոպոսներ, Հայաստանի և Սփյուռքի թեմերի առաջնորդներ, առաջնորդական տեղապահներ, Հայրապետական պատվիրակներ, Գերագույն հոգևոր խորհրդի անդամներ, Նվիրապետական Աթոռներից, Հայրապետական պատվիրակություններից ու աշխարհասփյուռ թեմերից ընտրված հոգևորական և աշխարհական ներկայացուցիչներ: Մասնակցում էին նաև Վայոց ձորի թեմի առաջնորդն ու երկու աշխարհական: Մինչ ժողովը Մայր Աթոռ ժամանած շուրջ 150 պատգամավոր՝ Ամենայն Հայոց Հայրապետի գլխավորությամբ, մասնակցեց Արևագալի ժամերգությանը: Ապա Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի հանդիսությունների դահլիճում Տերունական աղոթքով մեկնարկեց Եկեղեցական-ներկայացուցչական վեցերորդ ժողովը: Բացման խոսքով հանդես եկավ Գերագույն հոգևոր խորհրդի անդամ, Հայաստանի Աստվածաշնչային ընկերության գործադիր քարտուղար Տ. Եզնիկ արքեպիսկոպոս Պետրոսյանը, ապա Նորին Սրբություն Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն իր հայրապետական օրհնությունն ու պատգամն է  հղել ժողովի մասնակիցներին և ողջունել Եկեղեցական-ներկայացուցչական ժողովի գումարման առիթով, որի աշխատանքն ուղղված է լինելու եկեղեցական կյանքի կանոնակարգմանն ու պայծառությանը և Եկեղեցու առաքելության առավել արդյունավորմանը:

Ժողովի սկզբում տեղի է ունեցել դիվանի, քննախույզ և օրինականության հանձնախմբերի ընտրություն: Ժողովի ատենապետեր են ընտրվել  ԱՄՆ Հայոց Արևելյան թեմի առաջնորդ Տ. Խաժակ արքեպիսկոպոս Պարսամյանը և տիար Լևոն Սարգսյանը՝ Արարատյան Հայրապետական թեմից, փոխատենապետերի պաշտոնը ստանձնել են Վայոց Ձորի թեմի առաջնորդ Տ. Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանը և ԱՄՆ Հայոց Արևմտյան թեմից դոկտոր Վարուժան Ալթըբարմաքյանը:

15

Վեհափառի հրավերքով հունիսի 8-ի նիստին մասնակցել է ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը: Հանրապետության նախագահը ողջունելով ժողովի հոգևորական և աշխարհական պատգամավորներին, հաջողություններ է մաղթել 6-րդ ժողովին: Նա պատասխանել է նաև ժողովականներին հետաքրքրող հարցերին: Դրանք հիմնականում վերաբերել են եկեղեցի-պետություն հարաբերություններին, Արցախի հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ իրականացվող աշխատանքներին, Հայաստանի պաշտպանունակությանն ու անվտանգությանը, հայ-ադրբեջանական սահմանին տիրող իրադրությանը, հայրենիքի առջև ծառացած սոցիալ-տնտեսական խնդիրներին, Հայաստանում ապաստան գտած սիրիահայերին ցուցաբերվող աջակցությանը, Հայաստան-սփյուռք կապերի առավել ամրապնդմանը:

Ժողովն ամփոփվել է Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի օրհնութեան խօսքով: Գոհունակութեամբ արձանագրելով ժողովի արդյունավետությունը, նա իր շնորհակալությունն է հայտնել աշխարհի բոլոր կողմերից Մայր Աթոռ ժամանած Եկեղեցական-ներկայացուցչական ժողովի հոգևորական և աշխարհական պատվիրակությանը: Վեհափառն իր գնահատանքն է հայտնել նաև առաքելական եկեղեցու հոբելյարներին՝ քահանայական ձեռնադրության 30 ամյակը բոլորած 4 արքեպիսկոպոսներին, նրանց ցանկանալով արևշատություն ու նվիրելով պանակեներ:

Պարգևատրվածների թվում էր նաև Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ Տ. Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանը: Վարդաձորի ստեղծագործական խումբն իր և ողջ վայոցձորցիների անունից շնորհավորում է Սրբազանին նման պարգևի կապակցությամբ:

Մեր ընթերցողն արդեն տեղեկացված է «Անուշավան և Օֆիկ Աբրահամյաններ» կրթական հիմնադրամի և Վայոց ձորի տարածաշրջանային պետական քոլեջի բարեկամության մասին: Առավել մանրամասն Սիրան Սարգսյանի թղթակցությամբ.


«Անուշավան և Օֆիկ Աբրահամյաններ» կրթական հիմնադրամը (ԱՕԱԿՀ) Հայաստանի Հանրապետությունում բազմաթիվ մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում բարեգործություն է իրականացնում:

211

ԱՕԱԿՀ-ի ֆինանսավորմամբ Հայաստանի տարբեր մարզերում հիմնանորոգվել են միջին մասնագիտական կրթօջախները և ստեղծվել են բազմաթիվ արհեստանոցներ՝ կարուձևի ու դիզայնի, վարսավիրության և դիմահարդարման, շինարարության, ատաղձագործության, սնունդի ու սպասարկման, համակարգչային սպասարկման և վերապատրաստման, ինչպես նաև ԱՕԱԿՀ-ի շնորհիվ Հայաստանի 9 քոլեջներում ռոբոտաշինության և համակարգչային ծրագրավորման արհեստանոցներ են բացվել:

Հիմնադրամի նպատակն է որակյալ կրթությամբ ապահովել հատկապես Հայաստանի գյուղական շրջանների երիտասարդներին, ովքեր անապահով ընտանիքներից են: Այդ շրջանավարտները, չհեռանալով մարզերից՝ ձեռք կբերեն աշխատանք, կապրեն հայրենիքում և  վառ կպահեն հայրենի օջախները: Հիմնադրամը նաև վերապատրաստման ծրագրեր է իրականացնում ուսուցիչների համար և ուսումնաօժանդակ նյութեր ու գրքեր տրամադրում անապահով ընտանիքների երիտասարդներին:

ԱՕԱԿՀ-ի շնորհիվ Վայոց ձորի տարածաշրջանային պետական քոլեջը ձեռք է բերել տարբեր լսարանային և լաբորատոր գույք, ինչպես նաև հիմնադրամն աջակցել է բազմապիսի միջոցառումների: Continue reading

Կոճապղպեղ՝ ինչ է իրենից ներկայացնում.


2

Հայերեն այլ անվանումներն են` կոճապղպեղ, տաքկոճ, կոճ պղպեղ, սնգրվեղ, զանճաֆիլ (ըստ Ա. Ամասիացու)։ Այն բազմամյա խոտաբույս է, արտաքուստ նման է եղեգնի, ունի մինչև 2 մ բարձրությամբ տերևային և 30-40 սմ բարձրությամբ ծաղկակիր ցողուն։ Հողի մեջ թաքնված է բույսի հիմնական հարստությունը` կոճղարմատը, որի ստորին մասում կան արմատներ։ Վաճառվում է ամբողջական կոճղարմատը կամ դրանից ստացված փոշին, որոնք զգալիորեն տարբերվում են իրենց քիմիական բաղադրությամբ և նաև համով։ Թարմ կոճղարմատի հատույթը սպիտակ է, ժամանակի ընթացքում պտղարմատը ստանում է դեղնավուն երանգներ։

400 գրամ հումքի էներգետիկ արժեքը 80 կկալ է, սննդային արժեքը` 17,8 գ ածխաջրեր, այդ թվում` 1,7 գ շաքարներ և 2 գ սննդային մանրաթել, նաև 0,75 գ ճարպեր և 1,82 գ սպիտակուցներ։ Փոշու էներգետիկ արժեքն արդեն 336 կկալ է, ածխաջրատների քանակը` 71,6 գրամ է (3,4գ շաքար, 14,1 գ սննդային մանրաթել), ճարպ` 4,2 գ, սպիտակուցներ` 9 գ։ Կոճապղպեղը հարուստ է կենսանյութերով, միկրո և մակրոտարրերով, բույսին բնորոշ զինգիբերեն եթերային յուղով (1-3% թարմ արմատում) և փոշուն բնորոշ ֆենիլպրոպանային միացություններով (զինգիբերոլ, շոգաոլ, զինգիբերեն, ֆելանդրեն) և այլն։

Այժմ տեսնենք, թե ինչ  խորհուրդ է տալիս դիետոլոգ Վարդանուշ Պետրոսյանը:

Կոճապղպեղ  կամ  իմբիր օգտակար հատկանիշներ Continue reading

Ինչպես փոխել վարորդական վկայականը


Վարորդական իրավունքի վկայականի ժամկետը լրանալուց հետո անհրաժեշտ է վարորդական իրավունքի վկայականով և անձնագրով դիմել ՃՈ ՀՔԲ, նկարվել և մեկ օրվա ընթացքում ստանալ նորը: Ընդ որում՝ կապ չունի, թե վարորդական իրավունքի վկայականի վավերականության ժամկետից հետո որքան ժամանակ է անցել:

ԽՍՀՄ-ի ժամանակ տրված կամ ժամկետի նշում չունեցող վարորդական իրավունքի վկայականները փոխվում են առանց որակավորման քննություններ հանձնելու:

Կորած վարորդական իրավունքի վկայականի կրկնօրինակն ստանալու համար պետք է վճարել 12.000 դրամ և նկարվել: Դրանից հետո անձին իր ցանկությամբ տրվում է ժամանակավոր վարորդական իրավունքի վկայական` 20 օր ժամանակով: Կորած վկայականի կրկնօրինակը տալու դեպքում փաստաթղթերը քննական մարմին ներկայացնելու օրվանից 15 օր անց նրան մեկ աշխատանքային օրվա ընթացքում հատկացվում է վարորդական իրավունքի վկայական:

ՀԵՏԱՔՐՔՐԱՍԵՐԻ ՀԱՄԱՐ


1Ինչու՞ Վիլյամ Սարոյանը բաժանվեց իր գեղեցկուհի կնոջից․(Կենսագրական էջերից) Ընկերական հանդիպման ընթացքում Սարոյանի ընկերներից մեկը նրան ծանոթացրել է Քերոլ Մարկուսի հետ: 17- ամյա շիկահեր գեղեցկուհի Քերոլը մի ակնթարթում գերել է Սարոյանին: 1943թ.-ի փետրվարյան ձնառատ մի օր նրանք ամուսնացան…. Քերոլն արդեն հղի էր: Սարոյանը զինվորական ծառայության մեջ էր, երբ 1943թ. լույս աշխարհ եկավ նրա առաջնեկը` Արամը: 1946-ին ծնվեց նրանց դուստրը, ում տվեցին Լյուսի անունը` ի հիշատակ Սարոյանի տատիկի: Քերոլը տարիներ շարունակ թաքցնում էր ամուսնուց իր ազգությունը` լավ գիտակցելով, որ ամուսինը չի ների: Շատ անգամներն էր փորձել ասել նրան, սակայն անմիջապես հիշում էր Սարոյանի խոսքերը. «Ոչինչ չի կարող մեզ բաժանել, եթե իհարկե հրեա չես»։

Հրեաների և հայերի բարդ հարաբերությունների մասին Սարոյանը գիտեր մանկուց: Երբեք չէր կարողանում մոռանալ իր մանկության հուշը: 12 տարեկան էր, երբ հրեական մի խանութի ցուցափեղկին մեծ տառերով գրված էր`«Զեղչ»: Ուրախանալով ավելի մոտեցավ և նկատեց, որ շատ ավելի փոքր տառերով գրված էր` «Հայերի մուտքն արգելված է»: Եվ վերջապես, Քերոլը որոշեց վերջ դնել իր ստին: Ամուսինները գրկախառնված պառկած էին, հանկարծ Քերոլը արտասանեց. -Ես հրեա եմ: Վիլյամն անմիջապես ցատկեց մահճակալից. -Ինչպե՞ս թե, ճի՞շտ հասկացա քեզ, ուզում ես ասել, որ դու հրեա՞ ես: Ինչպե՞ս կարող է քեզ նման գեղեցկուհի հրեա լինել: Continue reading